آسمان به سرخي مي‌زند زيرنويس: منجنيق مترجم: برزو حشمت
من جزو اون گروه آدمايي نبودم که رزم‌ناو پوتمکين رو تو اولين اکرانش ديدن اون موقع هنوز خيلي کوچيک بودم
اون چيزي که يادم مياد، مطمئنا صحنه‌ي گوشت‌هاست
که کرم زده بودن
همين‌طور صحنه‌ي چادر کوچيکي که توش جنازه رو گذاشته بودن
و اونجايي که نفر اول جلوش مي‌ايسته
و اونجايي که باقي ملوان‌ها روي عرشه‌ي کشتي تفنگاشون رو نشونه مي‌گيرن
اون وقت که افسر کشتي دستور شليک مي‌ده
يه ملوان قد بلند و سيبيلو کلمه‌اي رو فرياد مي‌کشه
كه با حروف خيلي بزرگ روي صفحه رو مي‌پوشونه
!برادران
:بخش اول دستان شکننده
ايرينا شما زياد اينجا ميايد؟ همراه توريست‌ها؟
آره اغلب ميام اينجا گاهي حتي دو يا سه بار در روز
چون که يک ساله که به عنوان مترجم توريست‌ها تو «اودسا» کار مي‌کنم
(خورخه سمپرون) تو دهه‌ي 60 يهو همه چيز متحول شد
تو اون مقطع کم کم از جنگ سرد بيرون مي‌اومديم
و انقلاب 1917 ديگه مال موزه‌ها شده بود
و مردم با روشنترين اذهان به اين نتيجه مي‌رسيدن که بشريت بالاخره به عصر خرد رسيده
تنها مشکل باقي مونده اينه که بشريت چگونه و به چه ترتيب
به يک مدل از تمدن جهاني و استاندارد خواهد رسيد
ما حالا صاحب دو تا تلويزيون هستيم
اما ناگهان همه چي بهم ريخت
تو كوبا، تو چين
اما اگه بخواهيم يک واژه براي خلاصه کردن همه چيز پيدا کنيم اون واژه ويتنامه
صبح به خير ويتنام اين صداي
(راديو سايگونِ آمريکا)
از ويتنام تا مرگ چه گوارا
(يک خلبان آمريکايي رو به دوربين حرف مي‌زند)
خب، اين هدف ما خواهد بود
حدودا شصت کيلومتري جنوب کانتو
توي شبه‌جزيره‌ي كا مو
در ويتنام جنوبي
ما با چهار بمب‌افکن حمله‌ي هوايي‌مون رو اجرا خواهيم کرد
هرکدوم از هواپيماها حامل
سه هزار کيلو بمب‌اند
ميزاني قابل توجه
امروز شاهد استفاده از بمب‌هاي معمولي و همچنين ناپالم خواهيد بود دوتا از هواپيماهاي ما
شماره‌هاي يک و دو حامل بمب‌هاي
مدل 500 کيلويي
و 250 کيلويي مناسب براي موقعيت‌هاي متفاوت
سه و چهار، بمب‌هاي ناپالم دارند
پس مي‌بايست بي‌نهايت هيجان‌انگيز باشه
تيربار هوا به زمين
آتش‌سوزي ناپالم و شايد حتي
ويِت‌کُنگ هم ببينيم
خب حالا وقتشه
سمت راست رو داشته باش
آره همون پايين، دقيقا همونجا
ناپالمُ ببين چه مي‌سوزونه
خب! ديگه تو ارتفاع پايين پرواز مي‌کنيم که كه تو تيررسشون نباشيم
من دور مي‌زنم درست قبلِ درخت‌ها
دقيق زديم به هدف! يه هدف درست و حسابي
بمب‌ها رو که ريختيم مردم رو مي‌ديدي که به هر طرف مي‌دون
شگفت‌آوره
خيلي پيش نمي‌ياد که ببيني ويِت‌کُنگ‌ها اين‌طوري به هر طرف بدون
اين‌طوري که مي‌شه، مطمئن مي‌شيم که زديمشون، وقتي شروع مي‌کنن به دويدن
ديگه ولشون نمي‌کنيم
اول بمباران کرديم، بعد حسابي منطقه رو زير تيربار گرفتيم، اين‌طوري بود که شروع کردن به دويدن
اون وقت بود که ناپالم‌ها رو ريختيم
حسابي زمين‌گيرشون کرديم
بدون اينکه کوچک‌ترين آسيبي از ضدهوايي‌شون ببينيم
رو رادار داشتينشون؟
عاليه
وقتي اين‌طوري از سوراخاشون مي‌ريزن بيرون
اون وقته که واقعا مي‌شه به حسابشون رسيد
،دقيقا اينه اون چيزي که انتظارش رو مي‌کشيم اصلا واسه اينه که اينجاييم
.واقعا عاليه وقتي که مي‌کشيشون بيرون و مي‌زنيشون اين چيزا هر روز پيش نمياد
بي‌سيم: هدف زده شد؟
بي برو برگرد
مطمئني؟
!معلومه نديدي چطور مي‌دويدن اين‌طرف اون‌طرف؟
مطمئنم که زديمشون
.من اينجا 4 تا مسلسل 20 ميليمتري دارم مي‌تونيد از اينجا ببينيدشون
حسابي به حسابشون رسيدم
واقعا مفرحه، خيلي اين کارو دوست دارم
امروز بعدازظهر هليکوپترها يه سرکشي خواهند کرد
احتمالا مجبور به تيراندازي هم بشن
چرا که ما هيچ‌وقت نمي‌تونيم همه‌شون رو از سنگرها بکشيم بيرون
،پس مي‌بايست واقعا هيجان‌انگيز باشه واقعا دوست داشتم منم بيام
تو يک عمليات پاکسازي
بلافاصله بعد حمله‌ي هوايي شرکت کنم
که ببينم واقعا تا چه حدي موثرن
واقعا بايد بابت داشتن اين بمب‌ها به خودمون تبريک بگيم
مخصوصا بابت ناپالم
واقعا مناسبشونه چون حتي اونايي هم که باهاش نسوختن
حسابي تحت‌تاثير شوکش قرار مي‌گيرن
اون بمب‌هاي بزرگ گوششون رو کر مي‌کنه
و زمين‌گيرشون مي‌کنه
(پل ورگس) جنگ ويتنام تو دهه‌هاي شصت و هفتاد
همون جنگ داخلي اسپانيا بود، براي امروز
جنگ داخلي اسپانياست، براي امروز
اما جنگ داخلي اسپانيا در شرايط اون روز
جنگي بود که به واسطه‌ي خيانت دموکراسي‌هاي غربي
پيشاپيش شکست خورده بود
نبردي بود که اجازه داد جنبشي شکل بگيره، به حرکت در بياد
و شکست رو به تعويق بندازه
اما به شکل عيني نبردي از پيش شکست خورده بود
در حالي که جنگ ويتنام همون جنگ داخلي اسپانياي امروزه
اما با امکان پيروزي بر امپرياليسم
در نقطه‌ي خاصي از جهان
كدوم پاته؟
اين يکي؟
پام پيچ خورد
اي خدا
مي‌خوايم برگرديم خونه مي‌خوايم برگرديم خونه
اين يک شورش واقعي نبود بلکه شبيه‌سازي يک شورش نظامي بود
مثل همه چيز ديگه تو اينجور کمپ‌ها، يه نمايش
،يک سري نمايش، از عمليات‌هاي ضدشورش يک بازي بزرگ
براي آموزش سربازها در جنگ‌هاي جنگلي
کمپ‌هايي توي پاناما و فلوريدا داريم
يه مثال مهم از تمرين‌ها
هنر استتاره
سوالي نيست؟
پس بريم براي قسمت بعدي
اين يک بمب آتش‌زاي ساعتي‌ست
يک آهنرباي کوچک اون رو قابل اتصال به سطوح فلزي مي‌کنه
روستايي‌اي که اينجا مي‌بينين داره ترکيبي مي‌سازه
که براي اهداف کوچک در نظر گرفته شده
تصور کنيد که يه روز صبح خودروتون رو روشن مي‌کنيد
اين کليد رو برام مي‌چرخونيد؟
اين دستگاه به يک گالن گازوييل وصل بود
تصور کنيد خودروي خودتون جاش بود
از همه‌ي کشورها اونجا بودن به خصوص از آمريکاي لاتين
مثل يه نمايشگاه سالانه‌ي معمولي اتوموبيل
براي آشنا شدن با آخرين مدل‌ها و تکنيک‌ها
براي بازديد، يادگيري و خريد محصولات ضدشورش
همکارم براتون توضيح مي‌ده
چگونه جنگ رواني کمک مي‌کنه که
نيروهاي دشمن رو وادار کنيم
به تسليم شدن
اما براي جذب مخاطبان بيشتر
و سرعت بالاتر
از دستگاه‌هاي چاپ رنگي در سرعت بالا
بلندگوهاي بسيار قوي و قابل حمل و نقل
و ايستگاه‌هاي پخش راديو استفاده مي‌کنيم
(ويتنام 1968)
بلندگو ناله‌هاي يک ويِت‌کُنگِ کشته شده رو پخش مي‌کنه
خانواده‌اش نصيحتش مي‌کنند که برگردد، اما او پاسخ مي‌دهد: ديگر خيلي دير شده است؛ من مرده‌ام
او به همرزمانش توصيه مي‌کند هرچه زودتر جنگل را ترک کنند قبل از اين‌که به سرنوشت او دچار شوند
بفرما يه تپلش
خيلي وقته تو مقر زندگي مي‌کنه
آروم بگير
اين چيه؟
يه كلاهه؟ يکي از اون کلاه معروفا
حالا منم چريکم؟ حالا که کلاه دارم؟ هان؟
هيچ‌وقت به گروهکتون نمي‌پيوستم
حتي اگه آخرين گروهک چريکي دنيا مي‌بود
ببخش جناب چشمام اصلا خوب نمي‌بينه
حال مي‌ده نه؟
(ويتنام 1966)
کمپ کلاه سبزها در فلوريدا
شبيه‌سازي بازجويي
چه خبره؟ کاري باهات نداريم
حرف مي‌زنه معلومه که حرف مي‌زنه
يه سيم ديگه وصل کن
(واشنگتن 1967)
خداوندگار بزرگ
پادشاه جهان
اينجا گرد آمده‌ايم تا تاکيد کنيم بر وفاداري خويش
به حرمت روح همه‌ي انسان‌ها
در هر جا و هر مکاني
براي تقويت اراده‌ي اين جواناني که
زير بار هم‌رنگ جماعت شدن نمي‌روند
تقويت اراده‌ي کساني که از ميانمان گرد هم آمده‌اند
تا از آنها حمايت کنند
به اميد اين‌که همه‌ي ما شجاعت
،و سخاوت
به اميد اين‌که همه‌ي ما اراده و عشق داشته باشيم
و بتوانيم رهبران ملتمان را وا بداريم که فريادمان را بشنوند
وقتي در سال 72 به قدرت برسيم
صد ميليون دلار لازمه
براي برگرداندن رنگين‌پوستا به آفريقا ظرف 5 سال
اين بسيار ساده خواهد بود
جنگ تمام شده و حتي اگر ادامه هم پيدا کنه
از حساب تامين اجتماعي
يا کمک به خارجي‌هاي کثافت برداشت مي‌کنيم
به اين ترتيب به هر خانواده‌ي کاکاسيا، 10000 دلار
براي شروع يک زندگي جديد در آفريقا مي‌رسه
کمونيست‌ها وخائنين، دادگاهي خواهند شد
،و به محض اين‌که محکوم شناخته شوند اعدام خواهند شد
پيروزي، نه تسليم
«ويِت‌کنگ‌ها رو بمباران شيميايي کنيد»
هانوي رو بمباران کنيد هانوي رو بمباران کنيد
(کارمندان وال‌استريت 1967)
هانوي رو بمباران کنيد
(پل ورگس) ويتنام از خيلي وقت پيش و هنوز
تنها مسئله‌اي بوده و هست که مي‌تواند توده‌هاي مردم را حول خود متحد کند
در سوئد و پاريس
همان‌طور که در ايالات متحده و مسکو
در پکن يا در دهلي نو، يا در الجزيره
به اين معنا که شايد تاريخ هيچ‌گاه ملتي را تا اين اندازه
عاملي براي هم‌گرا کردن [مردم فارغ از] تضادهاي جهاني قرار نداده
و از قِبَلِ اين نبرد ملت ويتنام است که
مردماني که در سراسر جهان
براي استقلال ملي، براي سوسياليسم
و صلح مبارزه مي‌کننند
ذهنا درگير نبرد ملت ويتنامند
و آن چيزي که از نظر ما نزد اين ملت مثال زدني‌ست
فروتني و همچنين واقع بيني‌شان است
ملتي که تحت رهبري حزبشان
گله‌گذاري يا تلخي نمي‌کنند
اما هيچ توهمي هم ندارند
و ابتدا روي قدرت خودشان حساب مي‌کنند
در عين حال، تا جايي که به ملت ويتنام مربوط است
،براي اين وجود باهوش به معناي واقع‌بين
تصميم به آزادي ويتنام
در برابر مداخله‌ي آمريکايي‌ها
در واقع يک ديوانگي به نظر مي‌رسيد
(سيمون سينيوره) باور نمي‌کرديم
واژه‌ي طلايي آن دوران «صلح براي ويتنام» بود
به عبارت ديگر قتل‌عام را پايان دهيد
ملت کوچکي که مورد حمله‌ي غولي قرار گرفته
و مي‌بايست صرفا خودشو نجات بده
(پاريس، 1967) ،اين تصور که مي‌تونه برنده‌ي اين جنگ بشه، خيلي بعد بسط پيدا کرد
نبايد فراموش کرد که «شعار «ويِت‌کُنگ‌ها پيروز خواهند شد
سرِ آخر، يک شعار چپي بود
ما هم هيچ تصوري از اين‌که آمريکايي‌ها وارد ويتنام بشن نداشتيم
چرا که هندوچين مال فرانسه بود
(پل سب، کارگر کمونيست) هجده ساله بودم که به هندوچين رفتم و وقتي 20 سالم بود برگشتم فرانسه
و اون موقع بود که متوجه همه‌ي چيزايي شدم که رفقاي مبارز اونجا بهم مي‌گفتن
چرا که اونجا با گروهي آشنا شدم که خودشون رو مبارزين جمهوري‌خواه مي‌ناميدن
افسران کمونيستي بودن که الان همه‌شون کشته شدن
البته ما رو فرستاده بودن به هندوچين
براي جنگ با اون چيزي که بهش «خطر زرد» مي‌گفتن
اما بالاخره بعدِ مدتي متوجه شدم که نمي‌بايست با «خطر زرد» جنگيد
و با اين افسرها آشنا شدم
يک مقدار باهاشون کار کردم و با تعدادي کتاب آشنا شدم
با آدم‌هايي به نام‌هاي ژورس
و لنين و ديگران آشنا شدم
خب من برگشتم
و متوجه شدم، بچه‌هايي که تو کارخونه‌ها کار مي‌کنن
به شکل ناخودآگاه و بدون اين‌که بتونن خودشون به خوبي توضيح بدن
بي‌نهايت به مبارزين هندوچين نزديک بودن
و اين‌که اگه مشکلي هست
که مورد توجه من قرار گرفته
،و يک موقع بايد حل بشه :اينها هستن که بايد حلش کنن
كارگرها
(سن‌نزر، 1 مي 1967) پايان يکي از طولاني‌ترين اعتصابات بعد از جنگ جهاني دوم در موسسه‌ي هواپيمايي جنوب
(ژرژ فريشمن، دبيرکل ث.ژ.ت) اطمينان دارم که پيروزي‌تان را جشن خواهيم گرفت
با بازگشت يکپارچه به شرکت‌هايتان همان‌طوري که از آنها خارج شديد
چرا که يکپارچه‌گي مي‌بايست درمرکز مبارزه‌ي روزمره‌ي فرداي شما قرار گيرد
و رويارويي‌هاي آينده که طولاني و جدّي خواهند بود
هم‌زمان که به کار [در کارخانه] ادامه مي‌دهيد اتحاديه‌ها وسازماندهي کارگري خود را تقويت کنيد
چرا که طبقه‌ي کارگر قوي
بدون اتحاديه‌اي قوي وجود ندارد
چرا که مي‌بايست قدرت اتحاديه‌ها پيشي بگيرد
از قدرت ائتلاف روسا و دولتمردان
عملا تو اين دو ماه چطور دوام آورديد؟
ماهي‌گيرا خيلي کمکمون کردن، بهمون ماهي مي‌دادن
با ماهي شکممون رو سير مي‌کرديم مثل نون تو دوران جنگ
وحشتناک بود، خيلي سخت بود... خاطره‌ي بديه
دوران سختي بود اما برات يه مثال مي‌زنم
يه پيرمرد 60-62 ساله بهم مي‌گفت: تو اين دو ماه احساس زندگي دوباره مي‌کنم
(لسکور، نماينده‌ي ث.ژ.ت) آدم‌هايي که قبلا به سختي مي‌تونستن يکي دو ساعت اعتصاب رو سازماندهي کنن
يکهو دو ماه اعتصاب کردند
مي‌ديدند که کلي از چيزايي که تا اون موقع براي ادامه‌ي حياتشون ضروري مي‌دونستن رو
تونستن ازشون بگذرن بدون اين‌که خيلي براشون گرون تموم شه
و همه‌ي اين چيزها به هيچ عنوان ضروري نبودن
چرا که اوني که ضروري بود شأن انساني‌شون بود
اين ماجرا به اين آسوني تمام نخواهد شد
تا مدت‌هاي طولاني راجع به اين جريان خواهيم شنيد
به هم يادآوري خواهيم کرد: يادت مياد 1967 رو؟
جاي شکي باقي نيست اين حس با ماست که جنبشي رو پيش برديم
همون‌طور که قديمي‌ها با ما راجع به 1936 صحبت مي‌کنن، مي‌گن اون موقع وضع اين‌طور نبود
ما هم خواهيم گفت: 1967 هم آنقدرها بد نبود
(برلين 2 ژوئن 1967)
بخشي از يک فيلم متعهد سياسي آلماني تهيه شده توسط دانشجويان دانشگاه آزاد برلين
شاه ايران کريم پورشيرازي روزنامه‌نگار را در آتش سوزاند
و وزراي کابينه حسين فاطمي و لطفي را
و 71 افسر مخالف
و صدها کمونيست، مردم عادي يا دانشجو را اعدام کرد
اتفاقات 2 ژوئن
هنگامي که شاه در برلين بود و دانشجويان عليه اوتظاهرات مي‌کردند
و در اين جريان يک دانشجو کشته شد
که 400 ميليون دلار به جيب زد
و در حالي که قربانيانش از گشنگي جان مي‌کَنَند
در برلين غربي از او استقبال مي‌شود
ما به سمت شاه رفتيم او هم به سمت ما مي‌آمد... به همين سادگي
در برابر تظاهرکنندگان
يک افسر پليس مخفي ايران
(دکتر شولبن، پدر يکي از دانشجويان) از همه چيز وحشتناک‌تر
دسته‌ي 10-20 نفري از جوان‌هايي بودن
مسلح به باتوم، چماق و چيزهاي ديگه
كه به سمت ما مي‌آمدن
و همه رو از چپ و راست مي‌زدن
همچين چماق رو روي سر من بالا بردن
که مردم گفتن
الانه که جمجمه‌ي پيرمرد رو بشکنه
من رو کشيدن و بنده نقش زمين شدم
،ما نهايتش رو لمس کرديم
،نهايت خشونت سازماندهي شده توسط سيستم
در چنين شرايطي‌ست که
(رودي دوچکه) تجمعات ما ضعف بزرگشون رو بروز مي‌دهند
تجمعات غير متشکلي که هيچ‌کس بهشون خط نمي‌ده و
به طور خودجوش مسيرشون رو پيدا مي‌کنند
البته اين شانس بزرگي‌ست که
از جايي خط نمي‌گيرن .اما خطر بزرگي هم هست
،خشونت سازمان يافته
مي‌تونه تجربه‌ي 2 ژوئن رو تکرار کنه
(دانيل کوهن‌بنديت) آلمان انگيزه‌بخش بود، چرا؟
چون دانشجويان آلماني به ما آموختند که مي‌توان
در دانشگاه نه فقط خواست‌هاي صنفي مطرح کرد
بلکه مي‌توان خواست‌هاي راديکال اجتماعي
و معطوف به تغيير راديکال در جامعه داشت
به اين طريق آلمان محرک بود
اما وضعيت در فرانسه به گونه‌ي ديگري‌ست
و مي‌بايست روي جنبه‌هاي خاص ديگري از جامعه‌ي فرانسه تاکيد کرد
چرا که در فرانسه حزب کمونيست فعال است
پس در فرانسه اپوزيسيوني هست که در آلمان نيست
[يازده آوريل 1968 رودي [دوچکه روي دوچرخه‌اش در يکي از خيابان‌هاي برلين
تير خورد و به شدت زخمي شد
او نوشته بود بايد انقلابي در انقلابيون ايجاد کرد
جمله‌ي کليدي بزنگاه‌هاي دهه‌ي شصت
(لا پاز، بوليوي، ژوئن 1967)
در ژوئن 1967 روي ديوارهاي لا پاز، زنده‌باد فيدل و
داس و چکش ديده مي‌شد
همين‌طور پوسترهايي با خواست
مجازات اعدام براي رژي دبره که به دليل ارتباط با چريک‌ها در زندان بود
علي‌رغم اين‌که همه مي‌دونستن اون يک فيلسوف فرانسويه
و اخيراً کتابش با عنوان «انقلاب درانقلاب» رو انتشارات «ماسپرو» چاپ کرده
(فرانسوا ماسپرو) فکر نمي‌کنم کتابي که منتشر کردم لزوماً خوبه
خيلي خوبه که کتاب‌هاي خوب منتشر بشه
اما اگه من کتاب خوب منتشر کنم ديگه اين انتشاراتي الان نيستم
اون موقع در واقع يک مرکز مطالعاتي مارکسيستي خواهم بود، که چنان مفاهيم رو
به صورت علمي و تئوريک بررسي مي‌کنه
و وقتي اون مفاهيم رو تو يک کتاب منتشر مي‌کنه که کتاب به سطحي از کمال مي‌رسه
چنان کمال‌گرايي‌اي که وقتي انقلاب به سرانجام مي‌رسه تازه کتاب آماده‌ي انتشار شده
همگي بايست اين کتاب قرمز رنگ رو بخونن
آيا پاسخ اين نيست؟
(تظاهرات «پلنگ‌هاي سياه» سن‌فرانسيسکو)
مي‌شنويد؟ صداي من رو مي‌شنويد؟
راجع به کتاب سرخ حرف مي‌زنم
از صدر مائو
از چين سرخ
اين اسلحه‌ي ماست
مردم از اين مزخرفات خسته شدن
چرت و پرت‌هاي تئوريک
روي کاغذ
اون‌ها تشنه‌ي عملن
و کتاب سرخ دارن
حس عميق از وضعيت اين‌طور بود
که بالاخره اين نسل هم 1917 خود را تجربه کرد
که بالاخره اين نسل هم هم‌عصر«حادثه‌اي تاريخي» شد
و اين حادثه همان انقلاب فرهنگي چين بود که در اين فاز به اين معنا بود
شورش و سرريز عليه دستگاه‌ها، سازمان‌ها
و حتي خود حزب، با يک موج انقلابي
که مسلما اگر بدون اعمال نظر شخص مائو صورت مي‌گرفت
از همه طرف به عنوان ضدانقلاب تعبير مي‌شد
(پاريس، 1962، ايستگاه متروي شارون)
بعد از اون رويکرد جديد ديگه‌اي... تهاجمي‌تر
که شايد براي بعضي‌ها فقط از حس نياز به ضدحمله نشأت گرفته
.خسته از باتوم خوردن يا حتي کشته شدن
مثل اتفاقي که تو ايستگاه متروي شارون افتاد .بدون اين‌که کسي جوابگو باشه
به غير از اين، مسئله‌ي فضا هم بود
اين طرف صف پاسبون‌ها؛ يه بخشي از اجراي نظم بود
اون طرف صف انتظامات سنديکاها يه بخش ديگه‌اي از اجراي نظم بود
اما بين اين دو تا يه فضاي خالي بود که بايد پر مي‌شد
يارويي که اون وسط براي تحريک جمعيت شلنگ-تخته مي‌نداخت
با منطق اون روزها نمي‌تونست کسي جز يک نفوذي باشه
از طرفي احتمالا هم بود
و اين يه نوع ديگري از درگيري رو ايجاد مي‌کرد
در وهله‌ي اول بين خودمون
وقتي تظاهرات اکتبر 1967 با زد و خورد بين
جوانان ث.ژ.ت و اونايي که ،اون موقع بهشون مي‌گفتن پروچيني‌ها، به هم خورد
.يه زياده‌روي پيش پا افتاده يا عادي نبود ،يه چيز جديد بود
.يه معني جديد داشت فريادهاي «اتحاد! اتحاد!» هم همين‌طور
تظاهرات عليه سفر هوبرت هامفري معاون اول جانسون (پاريس 1967) هامفري قاتل هامفري قاتل
اونجا بود که شاهد به وجود اومدن اون چيزي که اسمش رو «چپ نو» گذاشتيم، بوديم
اما شايد اونچه کمتر بهش توجه کرديم قدرت گرفتن «راست نو» تو همون سال 1967 بود
(صداي ميشل پونياتوسکي) ژيسکاردستن تو سال 1967 از من درخواست کرد که
آيا مي‌تونم تو کمپين سياسي‌ش براي رياست‌جمهوري شرکت کنم
و به طور مشخص رهبري
حزب تازه تأسيس «جمهوري‌خواهان مستقل» رو به عهده بگيرم
اون موقع پيش خودمون فکر مي‌کرديم اينا يک سري بالماسکه‌ي سياسي بي‌مزه بودن
امروز با گذشت زمان مي‌تونيم ببينيم که واقعا يک سري بالماسکه‌ي سياسي بي‌مزه بودن
اميدوارم خرابکاري‌هام تو ساز زدن
کمکم کنه که تو سياست خرابکاري نکنم
و 13 مارس 1967
همون موقع که کارگران کارخانه‌ي روديا شيوه‌ي جديد اعتصاب، يعني همراه با اشغال کارخانه‌ها رو پيش گرفتن
که خبراز شروع حوادث مي 1968 مي‌داد
خبرهايي هم از به هم زدن فيدل کاسترو با احزاب کمونيست ارتدوکس آمريکاي لاتين مي‌رسيد
انقلاب در انقلاب
كساني هستند که
اسم خودشون رو انقلابي مي‌زارن
و با اين حال مخالف حرکت‌هاي انقلابي هستند
سعي مي‌کنند که ملت‌ها رو سر خورده کنند
از کوچک‌ترين شکستي استفاده مي‌کنند
تا کل نبرد رو بي اعتبار کنند
نبرد عليه امپرياليسم رو
بدين معنا که به جاي يادآوري معناي
اين نبرد، ضرورت آن و
گريزناپذيري مقدس اين مبارزه
تخم نااميدي بپراکنند
آنها از کساني که با مبارزان مخالفت مي‌کنند، حمايت مي‌کنند
آنها از کساني که به مبارزان پشت مي‌کنند، حمايت مي‌کنند
به طور مثال
ونزوئلا، جايي که رهبري ارتجاعي و راست‌گراي
حزب کمونيست اين کشور
به چريک‌هاي اين کشور خيانت کرده
اون‌ها رو تو کوه‌ها تنها رها کرده
حتي به پيروان خودش هم خيانت کرده
کساني که پرچم مبارزه رو همچنان افراشته نگه داشتند
(كوه‌هاي فالکون ونزوئلا، 1963)
اين مصاحبه رو تو سال 1963 دقيقا قبل از انتخابات گرفتيم
(دوگلاس براوو) به طور مرتب گفته مي‌شه
که نبردي در جريان است
بين اپوزيسيون و دولت
ما از اين فراتر مي‌رويم
اين جنگ بين اپوزيسيون و دولت نيست
اين نبردي‌ست بين فقرا و ثروتمندان
تو انتخابات مشخصاً ثروتمندا پيروز شدند
چپ در لحظه‌ي آخر انتخابات رو تحريم کرد تحريمي که کسي به آن توجهي نکرد
راست‌ها با لئوني پيروز انتخابات شدند و اين نقطه‌ي جدايي بود
شروع يک استراتژي جديد از طرف حزب کمونيست براي پيدا کردن جايگاهش در عرصه‌ي سياسي
براي بقيه بازگشت به استراتژي جنگ مسلحانه که از طرف کوبا حمايت مي‌شد
دوگلاس مدتي بعد از حزب اخراج شد
و اين دو جريان بيش از پيش رو در روي هم قرار گرفتند
،بدون هيچ نقطه‌ي مشترکي با چين ،به جز ارتدادشون از احزاب کمونيست
حزب ديگه يگانه نماينده‌ي ايده‌هاي پيشرو نبود
ديگه مي‌شه زير سئوالش برد و ازش عبور کرد
نه فقط اين‌که احزاب کمونيست به شکل سيستماتيک جلوي مبارزه‌ي مسلحانه ايستادند
اون‌طوري که تو کافه‌هاي پاريس خلاصه مي‌کنند
بلکه مسئله‌ي اصلي اينه رهبري حزب يا رهبري جنگل؟
و پاسخ کوبا، دوگلاس، و کمي بعدتر چه گوارا
براساس تئوري «انقلاب در انقلاب» صراحتاً اين بود
يکي شدن رهبري سياسي و نظامي زير نظر جنبش چريکي
تئوري‌اي که
تئوري کانون نام گرفت
،در هر صورت مساله‌ي رهبري يکپارچه هسته‌ي اصلي مباحث بود
و همين بحثه که مي‌تونه اتفاقي رو که مدتي بعد در بوليوي افتاد رو توجيه کنه
اما اينجا در ونزوئلا بود که اين شکاف ايجاد شد
در جنبش انقلابي آمريکاي لاتين
شکافي که خطر تبديل جنبش چريکي به چاقويي بي دسته رو داشت
مطمئناً بزرگ‌ترين مشکل جنبش چريکي آمريکاي لاتين
فقدان تجربه‌ي کافيست و اين مشکل صرفاً با گذشت زمان قابل حله
طبيعتاً آمريکاي لاتيني‌هايي هستند که اين مشکل رو ندارند
مثل فرمانده ارنستو چه گوارا
كوچک‌ترين شکي ندارم که هر کشوري
و هر جبهه‌اي از نبرد مسلحانه توي آمريکاي لاتين
که از همکاري با فرمانده ارنستو چه گوارا بهره مي‌بره
با قدرت، اصول اساسي مبارزه‌ي مسلحانه رو
پيش خواهد برد
و مثال بسيار خوبي خواهد شد براي نشون دادن اين واقعيت که وقتي
تکنيک‌هاي درست مبارزه‌ي چريکي و هنر مبارزه‌ي چريکي رو به درستي به کار مي‌بندي
هيچ شکستي در کار نخواهد بود
من در صحبتي که با فيدل داشتم
(ماريو مونخه دبير کل حزب کمونيست بوليوي) در فوريه‌ي 1966
فهميدم که چه ديگه تو کوبا نيست
اما مي‌تونم حدس بزنم که او کجا بوده
يا حداقل کجا رو ترک کرده
بعداً متوجه شدم که
او به کنگو رفته است
طبعاً بعد از نبرد جانانه‌اش در کوبا
و نوشتن نامه‌اي که
همه ازش باخبريم
!فيدل
در اين لحظه خاطرات زيادي به يادم مي‌آيد
زماني که تو را در خانه‌ي ماريو آنتونيا ملاقات کردم
اين‌که پيشنهاد کردي به گروه ملحق شوم
و تمام دردسرهايي که براي تدارک امور پيش آمد
يک روز از ما پرسيدند که
در صورت کشته شدنتان با چه کسي تماس بگيريم
ابتدا از اين سوال جا خورديم
اما بعد متوجه شديم اين حقيقتي است
که مي‌بايست پذيرفت
که در يک انقلاب انسان يا پيروز مي‌شود يا کشته
البته اگر انقلاب واقعي باشد
حس مي‌کنم وظيفه‌ام را به سرانجام رسانده‌ام
وظيفه‌اي که مرا به انقلاب کوبا و آن سرزمين پيوند مي‌داد
از اين رو بدرود مي‌گويم
به تو، به رفقايم و مردمت که امروز مردم من نيز هستند
تنها اشتباه جدي‌ام اين بود
که به اندازه‌ي کافي به تو اعتماد نکردم
از لحظات اول و در سيرامائسترا
و با سرعت کافي پي نبردم
.به شايستگي‌ات در مقام يک رهبر انقلابي
روزهاي بي نظيري را کنار تو تجربه کرده‌ام
و حس غرورآفرين تعلق به خلقمان را نيز
در روزهاي تلخ اما روشن بحران موشکي
سرزمين‌هاي ديگري
تلاش فروتنانه‌ي مرا طلب مي‌کنند
(پل سبان) تو چه گوارا دنبال چي مي‌گردين؟ يک رهبر فکري؟-
نه- اگر به دنبال يک رهبر فکري باشيم، يک نفر رو داريم
که کسي نيست جز مارکس
مارکس ديگه خيلي قديمي نشده؟-
من فکر نمي‌کنم مارکس کهنه شده-
همون‌طور که فکر نمي‌کنم استا... ببخشيد لنين کهنه شده
اون چيزي که مهمه اينه که در حال حاضر مانند زمان مارکس آدم‌هايي هستند
با همون مشکلات که رنج مي‌برند
و گشنگي مي‌کشند
اين ايده‌ها کهنه نمي‌شوند چرا که بهره‌کشي کماکان همونه که بود، بهره‌کشي سيستماتيک
پس نه، فکر نمي‌کنم که مارکس کهنه شده
(کاراکاس، ونزوئلا)
بايد تصريح کرد، عاملي که
به اين کمبود در ساختار سياسي کمک کرده
نه استفاده، بلکه سواستفاده از دست‌نوشته‌هاي
مارکسيسم-لنينيسم است
هم‌چنين بايد تصريح کرد که بسياري از
شعارهاي کليشه‌اي
هرچند که اينجا قصد تحليل آنها را نداريم
دروغ‌هاي شاخ‌داري هستند
هميشه تصور مي‌شه که انقلابيون
صرفاً اعضاي يک حزب هستند
يا حتي يک فرقه
اما ما فکر مي‌کنيم انقلابيون بسياري وجود دارند
به طور مثال از جوانان
که حزبي ندارند
مردمان تازه نفسي که مخالف اين مواضع فاقد شور و اشتياق
ضعيف، بي خاصيت و شبه انقلابي هستند
که از طرف عده‌اي
که خود را انقلابي مي‌خوانند پيگيري مي‌شوند
چرا که وقتي يک بار يا دو بار
گفتند
موشک‌هاي معروف قاره‌پيما
که همه اينجا از اين موشک‌ها صحبت مي‌کردند
و روشون حساب مي‌کردند
طوري که آدم حس مي‌کرد که موشک‌ها تو جيبشونه
اون چيزي رو به وجود آورد که حالا مي‌بينيم
ذهنيتي راحت‌طلبانه
و اين ايده که ما تحت محفاظتيم
و مي‌تونيم احساس راحتي کنيم
در حالي که، واقعاً تنها راه صحيح و عاقلانه
تنها راه انقلابي
اينه که روي نيروي خودمون حساب کنيم
روي قدرت خودمون حساب کنيم
و هيچ‌گاه دست از تلاش نکشيم
تا روزي برسد که لازم باشد
با تهاجم مستقيم از طرف
دشمنان امپرياليستمون روبرو بشويم
مي‌توانيم روي خودمان حساب کنيم
فقط روي خودمان
و آماده باشيم تا از جان‌هاي عزيز خود مايه بگذاريم
بدون اين‌که روي کس ديگه‌اي حساب کنيم که بخواهد از ما دفاع کند
(پيغام ارنستو چه گوارا به کنفرانس سه قاره مي 1967) يک واقعيت دردناک در ميان است
ويتنام، ملتي که تجسد اميد به پيروزي است
اميد دنياي فراموش‌شدگان، به طرز غم‌انگيزي تنهاست
همبستگي جنبش جهاني پيشرو با ويتنام
به تشويق رومي‌ها هنگام جنگ گلادياتورها شباهت پيدا کرده
،مسئله آرزوي پيروزي براي قرباني تهاجم نيست مسئله شريک شدن با سرنوشتش است
و همراهي او در مرگ يا پيروزي
اگر بخواهيم به تحليل تنهايي ويتنام بپردازيم
اين دوره‌ي بي‌منطق بشريت آزارمان خواهد داد
امپرياليسم آمريکا مسئول اين وحشيگري‌ست
همان‌طور که به خوبي برهمگان روشن بوده است جنايت‌هاي اين کشور تمام نقاط جهان را فرا گرفته است
اما آنهايي که هنگام تصميم‌گيري دچار ترديد شدند
و ويتنام را بخشي از سرزمين‌هاي سوسياليستي و غيرقابل تجاوز اعلام نکردند نيز مقصرند
طبعاً ايشان خطر جنگي در مقياس جهاني را به جان مي‌خريدند
اما امپرياليسم آمريکا را مجبور به تصميم‌گيري مي‌کردند
آنهايي که جنگ لفظي را ادامه مي‌دهند نيز مقصرند
جنگ لفظي‌اي که رهبران و مسئولين دو ابرقدرت کمپ سوسياليستي مدت‌هاست آغاز کرده‌اند
اين از متن معروف
دو... سه... چندين ويتنام ديگر ايجاد کنيم بود
متني ترسناک، چرا که منطق به خودي خود ترسناک است
که نه جايي براي فرار از حقيقت نه کوتاه آمدن از آن باقي مي‌گذاشت
که نشون مي‌ده چرا تو سخنراني‌هاي آتشين بعد از مرگ چه
تا اين حد خوشحالي و حس آسايش موج مي‌زنه
من عضو تيمي بودم که در 1967 به بوليوي اعزام شد
تا يک تيم کماندوي بوليويايي رو
(آقاي والندر، افسر پنتاگون)
آموزش بده
که با نيروهاي شورشي
که توسط چه‌گوارا فرماندهي مي‌شد بجنگه
فکر مي‌کنيد بدون آموزش‌هاي ارتش آمريکا
نيروهاي بوليويايي به تنهايي مي‌تونستند
چريک‌ها رو شکست بدهند؟
(سرگرد شلتون)
من ريسک پاسخ به چنين سئوالي رو نمي‌پذيرم
ترجيح مي‌دم بگم کاري که ما کرديم
کمک بزرگي
به پيروزي عمليات کرده
و در واقع، اونايي که دستگيرش کردن
احتمالاً از نيروهايي بودن که ما آموزش داديم
پس فکر مي‌کنم از اين جهت کمک بزرگي از طرف ما صورت گرفته
!خانم‌ها! آقايان! شب شما بخير
،مردي که امشب مي‌خوايم راجع بهش صحبت کنيم سرنوشت خارق‌العاده‌اي رو تجربه کرده
!با دقت به صورتش نگاه کنيد
به صورتي که براي هميشه در تاريخ و براي آيندگان در اين عکس ثبت شده
صورتي که با اين تصوير صدها ميليون کپي ازش به چاپ رسيده
به شکل پوسترهاي بسيار بزرگ، براي بخشي از جوانان
اين چهره که مربوط به اسطوره يا نماد
انقلاب کوباست
بي‌شک همه‌ي شما اون رو مي‌شناسين چون اين تصويره ارنستو گوارا دو لاسرناست
که همه به اسم چه‌گوارا مي‌شناسنش
يا همون ال چه
(آلبينا دو بوآرووره) ما او رو جابجاش کرديم و يک کد خواستيم
که براي تشريفات نظامي لازم بود
و اونجا مقامات نظامي بهمون گفتن که مي‌خوان او رو زنده نگه دارن
پس با هليکوپتر تا هيگورا برديمش و توي يک مدرسه و توي يک کلاس مستقرش کرديم
زخم‌هاش رو پانسمان کرديم، و شب رو اونجا گذروند
جلسه‌ي فرماندهان برگزار شد
تا تصميم‌گيري بشه با «چه» چه بايد کرد
و تصميم نهايي در لاپاز گرفته شد
بله! بقيه‌ي ماجرا تا حدي مثل چيزهايي بود که تو فيلما مي‌شه ديد
،عمليات غافلگيرانه، «چه»ي زخمي ...که به هيگورا منتقل مي‌شه
جايي که ساکنانش جايزه‌اي رو از دولت بوليوي دريافت مي‌کنن
،تصميم به قتل که توسط ژنرال‌ها اتخاذ شده به فرماندهان محلي ابلاغ مي‌شه
و توسط يک افسر جزء اجرا مي‌شه که هنوز با نام مستعار به زندگيش ادامه مي‌ده
خب دستور ساعت 11 صبح رسيد
در حالي که ما از 4 بعدازظهر روز قبل نگهش داشته بوديم
...جزييات ديگه‌اي هم داشت اين ماجرا؟- دقيقاً، که مي‌گفتن-
،بايد کشتش! اما سرش رو سالم نگه داشت طوري که بشه بعداً شناساييش کرد
مي‌دونيد چرا مقامات بوليويايي چنين تصميمي گرفتن؟
آيا بهتر نبود که «چه‌گوارا» رو زنده نگه داشت
که امروز چنين نمادي وجود نداشته باشه؟
خب چي مي‌شه گفت؟
به نظر من اگه بوليويايي‌ها زنداني‌اي مثل گوارا داشتن
مي‌تونست دردسر سياسي جدي‌اي براشون ايجاد کنه
اگه به يادتون بياد که :سر مسئله‌ي رژي دبره چه اتفاقاتي افتاد
رسانه‌هاي بين‌المللي حسابي مسخره‌شون کردن
صرفاً به من پيشنهاد کردن که مي‌تونم آزاد بشم
اگه يه توبه‌نامه‌ي ايدئولوژيک بنويسم و منتشر کنم
به دليل جنبه‌ي رمانتيک مورد دبره
،و ناتواني مقامات بوليوي در ارتباط با مسائلي از اين دست
در زمينه‌ي روابط بين‌المللي
اونها خيلي احمق به نظر مي‌رسيدن و اين دردسراي بزرگي براي حکومتشون ايجاد مي‌کرد
پس مي‌شه تصور کرد
که مقامات بوليويايي اصلاً ناراحت نشدن
که گوارا تو صحنه‌ي درگيري کشته شد
چرا که داشتن او به عنوان يک زنداني سياسي
دردسر عجيبي براشون ايجاد مي‌کرد
اينم يه عکس ديگه
(تلويزيون کوبا، اکتبر 1967)
...بازم
خيلي خوب ديده نمي‌شن
عکس‌هايي‌ان که تو يه روزنامه چاپ شدن
و طبعاً جزييات زيادي رو از دست دادن
از نظر شما
اشتباهات گروه‌هاي چريکي توي بوليوي چي بود؟
اشتباهاتشون چي بود؟
مرتکب چه خطاهايي شدن؟
اگه بخوام همين‌طور في‌البداهه جواب بدم
بايد بگم مهمترين چيز
در ارتباط با شکست «چه»، عدم تواناييش
براي جلب حمايت حزب کمونيست بوليوي بود
(ماريو مونخه، دبيرکل حزب کمونيست بوليوي)
اگه با دقت تمام همه‌ي مدارک حزبي رو بگردين
حتي يک مورد هم نمي‌تونين پيدا کنين
که نشون از توافقي، بين حزب يا رهبرانش
براي همکاري با «چه» يا جنبش چريکي توي بوليوي داشته باشه
!هيچ
با اين وجود اگه «چه» بياد اينجا، توي اين کشور
چه چيزي مي‌تونه اين وضعيت رو توضيح بده؟
،بايد اتفاقاتي که تو کنگو افتاد رو در نظر داشت
زماني که از ناپديد شدنش تو كوبا گذشته
و مباحثي که در برابر انظار عمومي اتفاق افتاده
،نامه‌ي خداحافظي‌ش رو براي رفتن به کنگو نوشت
،طبعا او اين‌طور فکر نمي‌کرد :مثل هيچ انقلابي ديگه‌اي که نمي‌تونه اين‌طور فکر کنه
كه من مي‌رم کنگو، پيروز مي‌شم
بعد مي‌رم يه کشور ديگه اونجا هم پيروز مي‌شم
نه! او به اونجا رفته بود !و اونجا مي‌تونست جايي باشه که جونش رو بده
اما اين اتفاق به دلايل متعددي نيفتاد
و او مجبور شد آفريقا رو ترک کنه
و جاي ديگه‌اي رو پيدا کنه
:اون خودش شخصاً به من گفت
ديگه هيچ‌وقت نمي‌تونم به کوبا برگردم»
کار من اونجا به پايان رسيده
«.خيلي رسمي و جدي با کوبا وداع کردم
پس مي‌بايست جاي ديگه‌اي رو پيدا مي‌کرد
،و بين جاهاي مختلف بوليوي جاي مناسبي به نظرش رسيد
چرا که ما در حال آماده‌سازي بوديم
و او اين رو به خوبي مي‌دونست
:او به من گفت
نمي‌تونم رهبري انقلابي رو به تو بسپارم»
چون تو به جنبش چريکي اعتقادي نداري
شماها نقشه‌ي متفاوتي دارين
شما به قيام در سطح ملي اعتقاد دارين
بدون روز معين و بدون زمان معين
«.بر پايه‌ي رشد تضادها
!اونجا بود که بهش گفتم: آره
منظورم رو خيلي خوب فهميدي
از اونجايي که به جنبش چريکي باور نداريم
براي انقلاب مبارزه مي‌کنيم
،اگه امروز مجدداً ملاقاتش کني مباحثش رو مي‌پذيري؟
،من فکر مي‌کنم امروز اون موقعيت رو بهتر درک مي‌کرد
همون‌طور که اعتقاد دارم ،از اون چيزي که من از تاکتيک‌هاي اون مي‌فهميدم
اون از جايگاه سياسي من تو 1967 باخبر بود
علاوه بر اون فکر مي‌کنم که حق رو به من مي‌داد
سال 1967 شاهد به وجود اومدن نوع جديدي از نوجووناي عجيب و غريب بود
!همشون شبيه هم بودن
!بلافاصله همديگه رو پيدا مي‌کردن
به نظر مي‌رسيد يک دانش صامت اما کامل ...از مسائل و اعمالي به خصوص داشتن
و در ارتباط با باقي مسائل انگار هيچ چيز نمي‌دونستن
دستاشون به طرزي باورنکردني ماهر بود
توي چسبوندن پوستر، کندن سنگ‌فرش خيابون‌ها
نوشتن ديوارنوشته‌هايي که رو ذهن آدم حک مي‌شد
در عين اينکه به دنبال دست‌هاي ديگه‌اي مي‌گشتن که حس مي‌کردن پيغامي رو بهشون رسونده
پيغامي که فکر مي‌کردن گرفتنش اما نتونسته بودن کاملاً رمزگشاييش کنن
اين دستان شکننده نشاني از شکنندگي خودشون برامون بجا گذاشتن
:يه روز روي پلاکارد به صراحت نوشتن
كارگران پرچم مبارزه را» «.از دستان شکننده‌ي دانشجويان خواهند گرفت
اما اين ماجراي سال بعدش بود
(شارل دوگل) با رضايت خاطر :به استقبال سال 1968 مي‌روم چرا که
:بخش دوم مي 68 ...و باقي مسائل
...چرا
...بعضي وقت‌ها...
...تصاوير...
...شروع مي‌کنند...
به لرزيدن؟...
براي من مي 68 تو بلوار سنت‌ميشل اتفاق افتاد
براي من توي پراگ، تو تابستون 68 اتفاق افتاد
وقتي راش‌ها رو بررسي مي‌کردم ديدم تصاوير مي‌لرزن
...من رو دستام کنترل داشتم
اما دوربين کوچکترين لرزشي رو ثبت کرده بود
...توي سانتياگوي شيلي
دوربين يکهو خود به خود افتاد رو دور آهسته
شايد حاصل احساساتي شدن بود، از ديدن ماشين‌هاي آبپاشي که برعکس هميشه عمل مي‌کردن
ماشين‌هايي که هر بار که ديده بودمشون، تو جاهاي ديگه
...در حال زدن تظاهرکننده‌هاي چپي بودن
تو برلين، تو لوون، تو ايالات متحده
(يازده آوريل 1968)
همين چند دقيقه‌ي ديگه، وقتي از سر کار برم بيرون ...به عنوان انتظامات
تو تشييع جنازه‌ي آقايي به نام لئون ني‌کو شرکت خواهم کرد
كه تو 82 سالگي فوت شد
که مثل همه‌ي کمونيست‌هاي واقعي
تو فقر تمام‌وکمال مادي مرد
خانواده‌ش حزب بود. زندگيش حزب بود
پايه‌گذاريش کرد و
بيش از 20 سال به دندان کشيدش و خون دل براش خورد
...بيشتر از 20 بار از پليس باتوم خورد از پليسِ سواره يا ضدشورش
بالاي هزار مرتبه از طرف پليس بازجويي شد
سال‌هاي زيادي از زندگيش رو تو زندان گذروند
من خيلي کم مي‌شناختمش
در همين حد که خيلي باهوشتر از حد متوسط بود
،بي‌نهايت شوخ‌طبع با لطافت طبع خيلي بالا و بردباري بي‌پايان
همه چيزش رو فداي حزب کرد
فداي طبقه‌ي کارگر
حتي خانواده‌اش رو
هيچ زماني براي زندگي خودش، براي يک سفر
براي لذت بردن از هر چيزي، هر چي که باشه، نذاشت
،اول ماه مي 1968، چپ تندرو !تلاش کرد به صف «آدم‌هاي جدي» بپيونده
كه موفق نشد
آنتي‌کمونيسم مگه چيه؟
آنتي‌کمونيسم هر اون چيزيه که ضد چپ فعاله
همين چپ‌روها، تروتسکيست‌ها و آنارشيست‌ها و غيره‌ن که توي طبقه‌ي کارگر نفوذ مي‌کنن
براي پراکندن آنتي‌کمونيسم از داخل طبقه‌ي کارگر
و با اين اعمالشون تفرقه‌اندازي مي‌کنن و از اين طريق خدمت بزرگي به صاحبان قدرت انجام مي‌دن
پس در حال حاضر هيچ کسي نمي‌تونه چنين چيزي رو بپذيره
...شجاعت، تو خيابون عربده کشيدنِ
هو،هو، هو شي مين» يا «چه، چه، گوارا»، نيست»
شجاعت واقعي براي يه فرد باشعور، اينه که اجازه نده
به يه احمق حال‌به‌هم‌زن، تبديل بشه
و اگه شجاعت اينه که همين فردا
«آدم بره تو «مبارزه‌ي انقلابي به نام «انقلاب» خودش رو به کشتن بده
من هرگز چنين شجاعتي ندارم من هميشه شجاعتي رو ترجيح دادم
که شامل قرباني کردن شخصيت و !شخص خود براي موثر بودنه
!آره ديگه
...داشتم برات مي‌نوشتم که
!بذار اصلاح کنم حرفم رو چون همونقدر که تو الان مخاطبمي، خودم هم هستم
!همون‌طور که بيست سي نفر ديگه
ديگه چي بايد بهت بگم؟
اينکه خط فاصل راست و چپ ديکتاتوري پرولتارياست؟
طبقه‌ي کارگر نه زيباست، نه خوبه، نه رمانتيک
!خيلي خشنه
حق با طبقه‌ي کارگره
احتياجي هم نداره که ما توضيحش بديم
بعدشم اين واقعيته که انسان
حيواني عجيب و قابل تامله
بي‌نهايت حساس به محيط‌هاي متفاوت
چرا که از بين همه‌ي حيوانات شناخته شده
اين يکي حساسيتش وتحريک‌پذيريش از همه بالاتره
فکر مي‌کنم تبلور احساساتي بود که خودش رو
حول حرکت‌هاي دانشجويي تعميم داد و تغذيه کرد
چرا که نبايد فراموش کرد
همه چيز از موضع‌گيري حزب در حمايت از دانشجوها شروع شد
دقيقاً بعد از حوادثي
که محرکش تلاش براي بازگردوندن نظم توسط پليس
و ورودش به سوربن بود
(دانيل کوهن بنديت) و اين به اين معناست که از الان ما سوربن رو به اشغال خودمون درآورديم
(سوربن، 3 مي 1968)
اونطوريا هم تعجب‌برانگيز نبود
،چرخه‌ي تجمع، سرکوب تجمع، سازماندهي قوي‌تر ...سرکوب مجدد، سازماندهي مجدد
چيزي بود که سال قبلش، هر روز تو دانشگاه‌هاي آمريکا در جريان بود
مي‌خوام مسئله‌اي رو روشن کنم
از نظر سياسي، شخص من يه محافظه‌کارم
اکثر دانشجوها تو اين دانشگاه مخالف تحصن‌ها بودن
تا لحظه‌اي که پاي پليس به فضاي دانشگاه باز شد
اين چيزيه که بايد بهش توجه کرد
دو روز پيش اين دانشگاه، بي‌تفاوت و بي‌طرف بود .نه فقط دانشگاه، همه‌ي شهر
!امروز اما... فعاله
مسئولين قصد سرکوب :يه گروه کوچک از معترضين رو داشتن
اما عوضش يه دانشگاه رو به اعتراض واداشتن
(پاريس، کارتيه‌لاتن، 6 مي 68)
تو يه همچين شرايطي يک اشتباه دو لبه اتفاق مي‌افته
حکومت ناگهان چهره‌ي سرکوبگرش رو آشکار مي‌کنه
چهره‌اي که، کمابيش در ارتباط با زندگي روزمره ...پنهان مي‌کنه، همون‌طور که تو محله‌ها و بازارها
اما تو اين شرايط بايد وحشت ايجاد کنه
توسط پليسش، که وارد خيابون مي‌کنه
با همه‌ي تجهيزاتي که ما تا اون موقع از وجودشون بي‌خبر بوديم
!عالي شد تظاهرکننده خودش رو به يکباره مقابل حکومت مي‌بينه
مثل اتفاقي که تو «برنادت سنت‌وييرژ» افتاد
هم‌چنين چيزاي جديدي براش آشکار مي‌شه
توي موردهايي کساني هستن که مثلاً براش تصميم مي‌گيرن
(ايتاليا) تو کدوم پياده‌روها مي‌تونه راه بره
(هند) و اين‌که چه کساني اجازه دارن در صورت سرپيچي به زور متوقفش کنن
پس چيزي که جلوي عبور من از خيابون رو مي‌گيره حکومته
،حالا اگه من رد بشم و اون چيز رو که مانعم مي‌شه پس بزنم
(ايرلند) حکومت رو پس زدم
ميان‌پرده‌ي کمدي
!آقاي وزير چند روز پيش بود که فرمودين يه مشت آشوبگر
مسئول بي‌نظمي‌هاي حال حاضر هستن
،فکر مي‌کنين اگه، اون‌طور که گفتين :فقط يه مشت آشوبگر بودن
تظاهرات جمعه و امروز اين‌چنين بزرگ مي‌شدن؟
(آلن پيرفيت، وزير آموزش عاليِ دوگل) من فکر مي‌کنم به هيچ عنوان نبايد بزرگ‌نمايي کرد
تظاهرات جمعه و امروز عميقاً باعث تاسف‌ان
وعميقاً محکومن، اما تا الان به هيچ عنوان از نظر وسعت و خشونت قابل مقايسه نبودن
،با تظاهراتِ تا امروز توي برلين ،ورشو، بن، رم، الجزاير، لوون
حتي تا همين هفته‌ي پيش .توي ايالت کلمبياي ايالات متحده
پس نبايد راجع به جايگاهي که اين تظاهرات دارن اغراق کرد
توي دانشگاه‌هاي پاريس 160.000 دانشجو تحصيل مي‌کنن که اکثريت غالب اين دانشجوها
مي‌خوان در آرامش کارشون رو پيش ببرن. و نيروهاي امنيتي به غير از براي حفاظت از اونها که مي‌خوان در آرامش کار کنن دخالت نمي‌کنن
شما مي‌خواين چه کنين؟
مي‌خوام بگم آري! به گفتگوي سازنده
و نه به خشونت
بايد به بالا گرفتن خشونت پايان داد
بايد از هيجان پرهيز کرد
بايد خونسردي و آرامش را بازگردوند و به هر کسي اجازه‌ي فکر کردن داد
،امروز، موج تنفر از وضعيت اجتماعي نسل جواني رو در بر گرفته
(خيابان گيلوساک، 10 مي) که به خيابان اومده و سنگربندي کرده
اشغال کارتيه‌لاتن بدون تحريک کردن پليس
ما به پليس حمله نخواهيم کرد
خواهش مي‌کنم، اول از کسايي که پشت سر من تو سنگرها موضع گرفتن
ارتفاع يکي از سنگرها تو خيابون «دوره»، به طبقه‌ي دوم مي‌رسه
بالاي اين سنگر درست مثل انقلاب 1848
پرچم‌هاي سرخ و سياه در اهتزازن
خب بهم بگو ببينم، اين‌طور که به نظر مي‌رسه-
همه‌ي ماجراها تو يه فضاي آروم و حتي با جوي خوب اتفاق مي‌افته
بايد بگم تا همين لحظات اخير- ...دقيقاً همين‌طوري بود که
شما توصيف کردين و فضا هنوز نسبتاً آروم بود
اما خبرهاي جديدي که به دستمون رسيده
حکايت از اين مي‌کنه که پليس به زودي اقدام خواهد کرد
...در اين وضعيت
ازتون مي‌خوام، از مدافعين سنگرها استدعا مي‌کنم، که روي لبه‌ي سنگرها ِحرکت نکنن
.و پشتشون بمونن سنگرها براي حفاظت از ما ايجاد شدن
...پشت ماشين‌ها بمونين و رو سقفشون نرين گوش کنين يه ساعته دارم باهاتون حرف مي‌زنم
...حادثه‌اي اتفاق افتاده جلوي يکي از سنگرها که
.انتهاي خيابون «گيلوساک» واقع شده
دانشجوها با استفاده از گاز اشک‌آور ...متفرق شدن، نيروهاي ضد شورش
يه گاز زرد با بويي غيرقابل تحمل ازشون تو فضا پخش مي‌شه
واقعاً نمي‌تونم بگم که ...اين از گازهاي اشک‌آور متعارفه
در اين لحظه دانشجويان به سمت سنگربندي‌هاشون برمي‌گردن
و نيروهاي ضدشورش ...در بلوار «سن‌ميشل» به سمت پايين در حرکتند
اگر اين جامعه براي دفاع از خودش به اين همه نيروي پليس احتياج داره
همين‌طور کسايي که قدرت رو در دست دارن پس ما به تنها هدفمون رسيديم
كه حالا مي‌بايست مسئوليتشون رو بپذيرن
،بايد بپذيرن چه اتفاقي داره دور و برشون مي‌افته چرا که چه ببينن، چه نه امروز
سياست داره تو خيابون رقم مي‌خوره
،چرا پليس، به ناگهان تصميم مي‌گيره که سنگرها رو جمع کنه
راه‌بندان‌هايي که توسط دانشجوها ايجاد شده؟
خب طبيعتاً به خاطر از سر گرفتن رفت‌وآمده
چرا که الان ساعت 2 صبحه
و توي چند ساعت آينده خودروها مي‌بايست بتونن مجدداً در محله عبور و مرور کنن
به همين خاطر نيروهاي انتظامي تصميم گرفتن محله رو پاکسازي کنن
به خصوص بلوار سن‌ميشل و خيابون‌هاي سن‌ژاک و گيلوساک رو
گوش کنين! به اين خاطر من ميکروفون رو گرفتم که از جلوترين سنگر ميام
اشغال کارتيه‌لاتن تا ساعت 8 شب منجر به هيچ حادثه‌ي ناگواري نشده
اين پليسه که داره با حمله با نارنجک‌هاي حاوي گاز کلر حادثه به بار مياره
اين به اين معناست که در حال حاضر، دو مسئله وجود داره
با توجه به اينکه امکان عقب‌نشيني براي تظاهرکننده‌ها وجود نداره
يا پليس بايد متوقف بشه يا کشتار از کشتار «ايستگاه شارون» هم وخيم‌تر خواهد بود
!تولد يک افسانه
خبر رسيده که کارگرها توي ايستگاه متروي] استراسبورگ-سنت‌دني تجمع کردن]
توي استراسبورگ-سنت‌دني ...تظاهرات کارگري شکل گرف
به طور مثال سنگ‌فرشِ چند متر مربع از سطح پياده‌روها کنده شده؟
ببينين، يه جاهايي، مثلاً تقاطع خيابون سنت‌ژاک سنگ‌فرش‌ها کاملاً از جا کنده شدن
...توجه مي‌کنين؟ فقط خاک مونده
!تولد يک تصوير
بعضي از نيروهاي ضدشورش گاز اشک‌آور- ...به داخل آپارتمان‌هاي مسکوني پرتاب کردن
نه فکر نمي‌کنم که ضدشورش- ...گاز اشک‌آور داخل خونه‌ها انداخته باشه
احتمالاً اونها سنگرها رو هدف قرار دادن و بعضي از نارنجک‌ها کمونه کرده و داخل آپارتمان‌ها افتاده
،نخير، در اين زمينه هيچ شکي باقي نمونده- ...نيروهاي ضدشورش
طوري هدف‌گيري کردن که گازهاي اشک‌آور حتي تا طبقه‌ي ششم هم رسيده
خب پس به اين ترتيب من اخبار رو- ...همون‌طور که شما مي‌دين مخابره مي‌کنم
برنارد لالان! شما که- تو وزارتخانه هستين. اونجا چه خبره؟
بايد بگم که اينجا هيچ اتفاقي در جريان نيست
چراغ‌هاي راهنمايي بودن که نظم رو براي آمد و شد تخيلي برقرار مي‌کردن
:اين تاکتيک پليس براي برچيدن سنگربندي‌هاست
،اول سنگرها رو آتيش مي‌زنن بعد از روي آتيش گاز اشک‌آور پرت مي‌کنن
کاري که دانشجوها رو مجبور مي‌کنه سنگر به سنگر عقب‌نشيني کنن
اينجا مجبوريم جلوي دهنمون ...رو با دستمال بپوشونيم تا بتونيم نفس
خواهشاً از قهرمان‌بازي بيخودي پرهيز کنين
...پليس‌ها مجبورن از سپرهاشون استفاده
!مراقب باشين... عقب‌نشيني کنين
طبعاً زد و خوردهاي خياباني به پايان رسيده
در حال حاضر دانشجوها تلاش مي‌کنن به نحوي از محله‌هاي درگيري فرار کنن
در «کارتيه‌لاتن» هم ماشين‌هاي پليس توي خيابون‌هاي «کارتيه‌لاتن» گشت مي‌زنن
و هر بار که پليس‌ها يک گروه دو، سه يا چهار نفره‌ي دانشجوها رو مي‌بينن
مي‌ريزن بيرون و اين صحنه مدام تکرار مي‌شه و دانشجوها رو به زور باتوم دستگير مي‌کنن
از طرف ديگه مي‌خواستم «بهتون بگم که چهره‌ي خيابون «گيلوساک
و تمام بلوار «سن‌ميشل» بسيار غمگينه
وقتي ساعت 6:30 صبح به اينجا رسيدم
سرايدار خونه‌اي رو ديدم که با لباسِ تو خونه‌ش خارج شد
و وقتي صحنه رو ديد به گريه افتاد
،حس اين خانم رو درک مي‌کنم چرا که هيچ چيز نمونده
،آدم حس مي‌کنه يه طوفان يه انقلاب اينجا اتفاق افتاده
در قياس با هر کدوم از خيابون‌هاي ايرلند
يا هر درگيري‌اي در آمريکاي لاتين
شب‌هاي سنگربندي‌هاي پاريس يه شوخي بود
اما «فرانسه‌ي دوگلي» تونسته بود :خودش رو اين‌طور راضي کنه که
اون چيزي که بقيه‌ي دنيا رو به هم ريخته بود، روي اينها تاثيري نمي‌ذاره
!چه خيال باطلي
و وقتي خيابون‌هاي پاريس هم شبيه تمام خيابون‌هاي ديگه‌ي اروپا و آمريکا توي سال 1968 شدن
تازه به صرافت افتادن که گويا چيزهايي رو لاپوشاني کرده بودن
از طرف ديگه يکي از درس‌هاي اون دوره اين بود که ميزان خشونت درگيري‌هاي خيابوني
به صورت خودکار به تغييرات سياسي منجر نمي‌شه
چشمگيرترين درگيري‌ها مربوط به ژاپن بود
.جايي که حکومت کوچک‌ترين امتيازي نداد
در مقايسه با اون سنگرک‌هاي سانتياگوي شيلي چيزي حساب نمي‌شد
:يکي از تصاويرش «جلوي يک سينماتک، «مارس 1968
تظاهرات ماه مارس عليه تورم
که توسط «لائورا آلنده»، خواهر کانديداي سوسياليست رياست جمهوري رهبري مي‌شد
:يه تصوير ديگه از مارس 1968
«برزيل، تشييع جنازه‌ي «لوييس ادسون
دانشجويي که در جريان يک تظاهرات توسط پليس به قتل رسيده بود
آمريکاي لاتين، سپيده‌دم نسل جديدي
از مبارزين سياسي بود که بعدها تقريباً سرنوشت همگي‌شون تو رژيم‌هاي فاشيست رقم خورد
فرانسه هم به نوبه‌ي خودش تصميم داشت تاخيرش رو جبران کنه
کشوري که کهنه‌سربازهاي زيادي داشت
من تو سنگرها بودم و اونجا پاره شدم
و هيچ کششي به اصلاح‌طلبي نداشتم
من فقط يه چيز مي‌خوام، و اونم اينه که
چطوري مي‌تونم به سرعت، دوگل و کل نظام بورژوازي رو کله‌پا کنم
نماينده‌هاي مجلس ده ساله که بحث مي‌کنن
و تو اين ده سال کوچک‌ترين کاري نتونستن بکنن
اما ما تو سنگرها، تونستيم قدرت رو به زانو دربياريم
ما کسي رو بالاي سر خودمون نمي‌خوايم. چيزي که مي‌خوايم شوراي کارگري در رأس کارخونه‌هاست
شوراهاي کارگري و دهقاني
...و يک دموکراسي از نوع شورايي يک دموکراسي مستقيم
و نه زجر جهاني که عميق‌ترين شکل ديکتاتوري تامه
(شاپل، مدير دانشگاه) چيزي که من رو متعجب مي‌کنه، از طرفي اين :دگماتيسم و از طرف ديگه اين مدينه‌ي فاضله‌ست
(شبکه‌ي تلويزيوني زوم، 14 مي 1968) تقاضاي ابطال امتحانات، همين‌طور بي‌دليل؛
،امتحاناتي که به خودي خود شخص بنده، تعصب خاصي روشون ندارم
بدون در نظر گرفتن هيچ جايگزيني
فقط يه معنا داره: انداختن اکثريت !هم‌کلاسي‌هاتون توي يه دردسر بزرگ
(آلن ژيسمار) :اين پيشنهاد منه
شما يه آمفي‌تئاتر رو انتخاب کنين و دانشجوها و اساتيد رو اونجا جمع کنين
يک دانشجو و يک استاد رو پاي تخته دعوت کنين
و استاد يه سوال از دانشجو بپرسه
اگه اکثريت سالن معتقد بودن سوال احمقانه‌ست، استاد رو عوض کنين
اگه نه، جمعيت داخل سالن تصميم مي‌گيره که دانشجو قبول شده يا خير
...واقعاً ايده‌ي ستودني‌اي‌يه- ...اين تجربه‌اي‌يه که من دوست دارم به اجرا دربي-
(آندره فانتون، معاون امور دانشجويي دولت) پيشنهاداتي از اين دست، براي شوراي آموزش عالي
البته عمليه انقلابي
من تا کنون پيشنهاداتي تا اين حد انقلابي از هيچ استادي نداشتم و از اين جهت واقعاً غافلگير شدم
!البته که پيش مياد اما متاسفانه جدي نيست
پس شما فکر مي‌کنين که- تظاهرات اين روزها از بيرون هدايت مي‌شن؟
بله! من اين‌طور فکر مي‌کنم-
چي باعث مي‌شه اين‌طور فکر کنين؟- !اتفاقات-
اما چطور آخه؟ يه مقدار برامون توضيح بدين-
اين آنارشي! آنارشيست‌هايي که از خارج ميان-
فرانسوي يا غيرفرانسوي که همه چيز رو !مسخره مي‌کنن. که تابو شکني مي‌کنن. از همه چيز
راجع به «کوهن‌بنديت» چي فکر مي‌کنين؟-
ازش متنفرم- چرا؟-
چون فکر مي‌کنم اصلاً نبايد مي‌اومد فرانسه- که فعاليت سياسي کنه. مي‌بايست تو آلمان مي‌موند
فکر مي‌کنين چه کسي به «کوهن‌بنديت» پول مي‌ده؟- !به من بگين... -نمي‌دونم
!هه! بنده هم همين‌طور- بي‌شک دولت فرانسه نيست، از اين بابت مطمئنم
شما فکر مي‌کنين کي اين کار رو کرده، خانم؟-
اون با ماشين سفارت چين از مرز عبور کرده- !بفرما، بفرما، ببين پس کي بهش پول مي‌ده-
ما کسي رو به سمت مشخصي هدايت نمي‌کنيم
همه حق دارن
...فکر کنن که مي‌خوان به کجا برن يا نرن اين روش ما تو تظاهرات نيست
روش ما اينه که هر کسي امکان !فکر کردن به آره يا نه گفتن رو داره
نه که هي هل بديم، هي هل بديم، هي هل بديم
(کارخانه‌ي رنو، کلئون) پانزده مي كارگران «رنو»ي شهر «کلئون» اعتصاب مي‌کنن
با اين ابتکار عمل تمامي !کارگرهاي «مجموعه‌ي رنو» هر روز متحدتر از قبلن
(کارخانه‌ي سود-اوياسيون) همين‌طورکارگرهاي کل کشور
و اهدافي که براي خودشون تعيين کردن
...كارخونه در کنترل ماست و ما توي محل حاضريم-
!حالا رييس ماييم- !حالا رييس ماييم-
حالاست که مي‌تونيم راجع به خواست‌هايي ،که سال‌هاست بدون هيچ نتيجه‌اي مطرح مي‌کنيم مذاکره کنيم
!روبه‌راه شد! اعتصابات همه جا رو گرفته-
من خودم شخصاً، سراغ تعدادي از سنديکاها رفتم
(سوربن) رفتم و از کميته‌هاي اعتصاب بازديد کردم
و ديدم که حالا کارفرماها چطور با اعتصابيون به بحث مي‌شينن
اونها ترسيدن، وحشت‌زده شدن
،و وقتي وحشت کسي رو فرا مي‌گيره حاضر به عقب‌نشيني مي‌شه
و وقتي کسي حاضر به عقب‌نشيني مي‌شه بايد پيش‌روي کرد. بدون عمل مشخص، اين بحث‌ها
و تمام حرف‌هاي قشنگي که بين ما :رد و بدل مي‌شه چيزي از واقعيت اين کم نمي‌کنه
كه سرمايه‌داري هرگز، تاکيد مي‌کنم، هرگز
حاضر به واگذاري کوچک‌ترين بخشي از قدرت خود نخواهد بود
،حالا نوبت شماست که تصميم بگيرين آيا شما طرفدار انقلاب هستين؟
اگه آره، چطور بايد انقلاب کرد؟ با چه کسي؟
دشمن طبقاتي کيه؟ شما خودتون رو !عضو کدوم طبقه تعريف مي‌کنين؟ و چه خوب
...اما، اگه شما خواهان اصلاحات هستين
:من بايد اين سئوال رو از خودم بپرسم پس من اينجا چي کار مي‌کنم؟
فکر مي‌کنم که اين جنبش دانشجويان و تمام اصلاحات مد نظرشون کاملاً مشروع هستن
اما هماهنگي خاصي با مطالبات کارگري ندارن
ما در حال گذار از وضعيت پيچيده‌اي هستيم
(ژرژ سِگوي، رهبر سنديکاي ث ژ ت) که از خلال اون بر ما روشن شده
:که مي‌بايست متوجه دو مسئله‌ي اساسي مي‌بوديم
:يک
دست‌کم گرفتن عمق جنبشي که در حمايت از جنبش دانشجويي به پا خواست
:و دوم
تلاش چپ‌روانه براي به انحراف کشيدن اين جنبش
و اقدامات چند عنصر مشخص
براي اين‌که جايگزين سازمان‌هاي کارگري، مشخصا ث ژ ت بشن
براي مصادره کردن رهبري اين جنبش
،اونها يه حرکتي رو آغاز کردن ما رو هم وارد مبارزه کردن
،مسلماً نه با زور صادقانه بگم: از خواب بيدارمون کردن
(مارس 1969، سن‌فلورانتن) ،چيزي که متوجه نمي‌شم اينه که، موقع اعتصابات-
سنديکاها، اين يا اون يکي، تقاضاي اعتصاب کردن
!نخير! اشتباه مي‌کني-
همشون مخالف اعتصاب بودن. حتي يه سنديکا هم نبود که پي اعتصاب باشه
(تکه‌اي از يک فيلم تبليغاتي ث ژ ت، 1969)
(مي 68، کارخانه‌ي سود-اوياسيون) :نمايندگان همه‌ي سنديکاها جلسه‌اي گذاشتيم و گفتيم
،مشکلي نيست بي‌بروبرگرد همين امروز بايد تصميم‌گيري کنيم و بلافاصله به بچه‌ها پيشنهادش رو بديم
خب، دراونجا، سه سنديکا به اين نتيجه رسيديم که
بچه‌ها رو تو حياط، جلوي در دفتر، جمع کنيم
و ازشون بپرسيم که آيا با اشغال کارخونه موافقن يا نه؟
از يه جايي به بعد حمايت کردن، چرا که-
مي‌دونستن در نهايت اتفاق مي‌افتاد
خود به خود شروع شد، اونها نمي‌خواستن مردم رو به اعتصاب تشويق کنن
اونها روند اتفاقات رو وقتي سرعت مي‌گرفت، کند مي‌کردن
ولي دولت تحريک به اعتصاب مي‌کرد-
براي اين‌که اونها مي‌ترسيدن-
چون مي‌دونستن اگه راي گرفته بشه، مي‌بازن
و معني‌ش اين بود که [طرفدار] مذاکره با دولتن
و اين‌که بتونن حکمراني کنن
خيلي سخت بود
(ليويو ماسکارلو، ث ژت، مي 68) بايد به خوبي توجه کرد که
،اوج گرفتن جنبش ،طولاني شدنش و قدرتي که نشون داد
بي‌شک دولت رو دچار سرگيجه کرد
اين وضعيت براش دردسر درست کرد
اما حالا بايد گفت که عکس‌العملي نشون ندادن
و بر اساس اين بي‌عملي بود که دوستان سوسيال‌دموکراتِ ما
حس کردن که خلا قدرت به وجود اومده
در حالي که به همين سادگيام نيست
(فرانسوا ميتران، 28 مي 68) !من پيشنهاد تشکيل يک دولت موقت مي‌کنم
دولت گذار و شيوه‌اي در مديريت که هر چه سريع‌تر به کار گرفته بشه
چرا به همين سادگي نيست؟-
به همين سادگي نيست چون که، يه آلترناتيو لازمه
در حال حاضر جنبش خواستار تغييرات اقتصادي و اجتماعيه
پس بايد به طبقه‌ي کارگر راه‌حلي پيشنهاد کرد
و اين راه‌حل اتحاد نيروهاي چپه، برنامه‌اي !مشترک بين تمام نيروهاي چپ. که وجود نداره
پس در نتيجه بايد به سريع‌ترين شکل ممکن
نيروهاي چپ مسئوليت خودشون رو بپذيرن
و روي يه برنامه‌ي حداقلي مشترک براي [اداره‌ي] دولت به تفاهم برسن
که به نوبه‌ي خودش دورنما رو براي يک آلترناتيو دموکراتيک مردمي باز کنه
امروز براي مثال
کارگرها به ويژه در مورد تغيير تو سطح قدرت به نفع چپ بحث مي‌کنن
اين چيزيه که مي‌شه از مباحث کميته‌هاي اعتصاب کارخونه‌ها حس کرد
امروزه ديگه مي‌خوان تا سطوح بالاتر برن
(تکه‌اي از يک فيلم تبليغي ث ژ ت، 1969) براي همينه که خيلي از کارگرها نگاه به بالاتر دارن-
منظورت از اين بالاتر، کجاست؟ انقلاب کردن؟-
نه تو اين کشور، ما بحث تغيير رژيم نداريم-
!بحث ما تغيير سياست‌هاي اجتماعيه. همين
(نماينده‌ي ث ژ ت، مي 1968) من فکر مي‌کنم الان ديگه موقعيتيه که نه فقط يه تغيير اقتصادي
!بلکه يه تغيير سياسي هم مي‌خوان. هر دو رو با هم
.و کاملاً هم قابل فهمه !به اندازه‌ي کافي کشيدن
،به طور حتم وضعيت تغيير کرده امروزه به وضوح شاهديم
هر چي پيش مي‌ريم، اين نياز به نبرد براي تغيير سياسي بيشتر حس مي‌شه
مطرح کردن يه سري مطالبات و ادامه دادن با اين رژيم نمي‌ارزه
اونها مي‌خوان که رژيم تغيير کنه، سياسي و اقتصادي
(سوربن 1968) من فکر مي‌کنم بايد تا جايي که مي‌شه سياسي بشيم
هم خودمون و هم به همون اندازه کارگرها
(كارخانه‌ي سيتروئن) چرا که يه هدف بيشتر وجود نداره اونم خلاص شدن از دست مديرهاست. هان؟
چطور مي‌شه- مديريت شرکت رو برکنار کرد وقتي که...؟
!اين کلام آخره- !نه! کلام اوله-
!اين به چالش کشيدن مديريته- مي‌فهمي؟ از اينجا به بعده که زندگي بهتر مي‌شه-
وقتي که ديگه مديري نيست که !دهنت رو سرويس کنه! و دهن ما رو سرويس کنه
مديرها اينجا هيچ غلطي نمي‌کنن! مي‌فهمي؟-
اما چطوري مي‌شه اخراجشون کرد؟-
...از طريق راي‌گيري که نمي‌شه- بالاخره يکي بايد مديريت کنه-
!پس چرا اينقدر زيادن- ...بفرما اينم يه نمونه از روسا-
!اين شوراهاي کارگري‌ان که بايد مديريت کنن-
مديرها نيستن! شوراهاي کارگري‌ان- !که بايد مديريت کنن. شوراها
.اما اين به ذهنشونم خطورنمي‌کنه- مدير؟ يه همچين چيزي رو نمي‌شناسه
اداره‌ي يک شرکت، يک کارخانه در دنياي مدرن به يک مقوله‌ي تخصصي تبديل شده
(ژاک ولگنسينگر، مدير پرسنل سيتروئن) امروزه از جوامع مديريتي صحبت مي‌کنيم
و بالطبع، در حال حاضر مدير يک کارخانه، يک تکنيسينِ مديريته
پس مدير بايد به يه مشاور تبديل بشه-
نه رييسي که پولي که ما در مياريم رو بزاره جيبش
،چيزي که باعث تاسف ماست- اينه که گفتگو با سنديکاها بي‌نهايت سخته
چون توي فرانسه سر و کار ما با سنديکاهاي واقعاً حرفه‌اي نيست
بلکه با سنديکاهايي‌يه که بي‌نهايت سياسي شدن
حتي گاهي اوقات از خودم مي‌پرسم، در نهايت تاريخ
،فقط دستاوردهاي کمي رو به خاطر مي‌سپاره دستاوردهاي جنبش کارگري فرانسه رو
و نه انحراف‌هاي اولين شورش اون رو
(ادگار پيزاني) معتقدم که همدستي وحشتناکي
بين دستگاه محافظه‌کار ث ژ ت و دستگاه محافظه‌کار دولت وجود داشت
به طور واقعي ث ژ ت تنها سنديکاي طرفدار کارگرهاست
همون سنديکايي که تونست موضعي جدي :در رابطه با بند اول اساسنامه‌ش اتخاذ کنه
اين بند اول چي مي‌گه؟-
انحلال رابطه‌ي کارگري-کارفرمايي
(ورزشگاه شارلتي، پاريس، 27 مي) و اين‌که ث ژ ت نتونست
يا اون‌طور که به نظر مي‌رسه، نخواست
.ماهيت واقعي جنبشِ در جريان رو درک کنه
،چرا که اون‌طور که از همه‌ي شواهد پيداست ،يا اگه واژه‌ها معني خودشون رو از دست ندادن
!ما شاهد يه جنبش انقلابي هستيم
در نهايت علي‌رغم تمام- سنگ‌اندازي‌هاي حزب کمونيست و ث ژ ت
«مي‌تونيم به درستي بگيم که «همه چيز ممکنه
جنبش به جريان افتاده و ما تا آخر ايستاديم
!تا تنها راه‌حل ممکن يعني انقلاب سوسياليستي
(کارگر تروتسکيست) بورژوازي فرانسه به حزب کمونيست اعتماد داره
چون حزب کمونيست توانايي مديريت وضعيت رو نداره و بيشتر از اين نمي‌تونه ادامه بده
چرا نمي‌تونه؟- چرا چي؟-
به نظر تو چرا نمي‌تونه بيشتر از اين ادامه بده؟-
،چون از موقعي که به وجود اومده يعني از زمان جنگ [جهاني دوم] و حتي قبلش
اعضا و طرفدارهاش عادت کردن
صرفاً دنباله‌روي تصميمات رهبري حزب باشن
نهايتاً استالين همه چيز رو نابود کرد
:تروتسکي حق داشت وقتي مي‌گفت نمي‌شه سوسياليسم رو تنها تو يه کشور بنا کرد
«استالين مي‌گفت: «ما مي‌تونيم اين کار رو انجام بديم
تجربه نشون داده که اين کار شدنيه-
نه من موافق نيستم، فکر مي‌کنم اون چيزي که تو شوروي در جريانه سوسياليسم نيست
،فکر مي‌کنم که نظام سرمايه‌داري
،به معناي سنتي کلمه
،و همين‌طور نظام کمونيستي، يا بهتر بگم سوسياليستي
چون کمونيست‌ها خودشونم مي‌گن که در حال حاضر ،توي دوران اقتصاد سوسياليستي به سر مي‌برن
و کمونيسم بعدها مياد، وقتي که تمام مشکلات حل مي‌شن
تاريخ مصرف اين اشکال اجتماعي امروزه تمام شده
و ما کم کم شاهد جايگزيني ساختارهاي نويني هستيم
،که چه توي يه اقتصاد سوسياليستي ،چه توي يه اقتصاد نگيم سرمايه‌داري اما ليبرال
احتمالاً خواهند تونست راه‌حل‌هايي رو معرفي کنن
و چرا نه؟ حتي اين دو تمايل به هم نزديک بشن
چون همان‌طور که مي‌دونين توي روسيه، در حال حاضر
شاهد به کارگيري مجدد سود و رقابت و قس الي هذا، در اداره‌ي اقتصاد هستيم
،اهداف اعتصاب- احتمالاً تو اين بالماسکه فراموش نشدن؟
،نه اهداف فراموش نشدن-
،اما تو يه سطح ديگه‌اي بودن ديگه
چطور بگم... يه سطح بالاتري از ظرفيت‌هاي طبقه‌ي كارگر
همه مي‌دونستن که يه سري از بچه‌ها ...دارن بحث رو با مديرها پيش مي‌برن
(مارس 1969) حتي قبل ازماه مي، يه سري انتقادات ،تو مراکز سنديکايي شکل گرفته بودن
به روش‌ها و عکس‌العمل‌هاي رهبري نهادهاي سنديکايي
.ماه مي رسيد،و همه چيز عوض شد ديگه نمي‌شد مثل قبل به مبارزه ادامه داد
کسي ديگه به اين نوع از ديوان‌سالاري اعتمادي نداشت که علي‌رغم خواست ما حاکم بود
قلبم به درد مياد از گفتنش ولي واقعيت داره
آيا تصميماتي هم هست- که توسط سنديکاها اتخاذ شده باشه؟
،برامون مهمه که اين رو بدونيم واسه اين چيزاس که بر و بچ اينقدر نق مي‌زنن
اما به هر صورت يه خيزش انقلابي وجود داشت. نه؟-
به هر شکل چيز ديگه‌اي هم در جريان بود
من بهتون اطمينان مي‌دم، کارگرهاي کارخونه‌اي که من توش کار مي‌کردم رفتن تو اعتصاب
بدون اين‌که کوچک‌ترين مطالبه‌اي درارتباط با سطح دستمزدها داشته باشن
همشون رفتن و اعتصابم با منطق «برابري سنديکايي» يعني از طريق راي‌گيري پيش رفت
.اکثريت به نفع اعتصاب راي دادن همه چي خوب پيش مي‌رفت
خب اما چرا دست کشيدن؟ چون که جنبش چنان بزرگ شده بود که به سمت سقوط دوگل پيش مي‌رفت
که همه چيز رو تغيير بده
بعداز اون بود که بحث در مورد تنظيم ليست مطالبات شروع شد
اما چيزي که به سادگي مي‌شه فهميد اينه که
،«سر آخر اين «مصالحه‌ي گرونل
و مي‌گم «مصالحه» چون هر وقت مي‌گم معاهده» يا «توافق‌نامه» يه بحث طولاني پيش مياد»
منم با واژه‌ي «مصالحه» مشکلي ندارم
(ژرژ سگوي) ،اگه معاهده‌اي توي گرونل بسته شد يا نه حداقل يه مصالحه شکل گرفت
مصالحه‌ي گرونل جنبش رو به کلي خنثي کرد
و به اعتقاد من اونجا بود که بورژوازي خيلي خوب بازي کرد
وقتي حس کرد کاملاً گرفتار شده عقب‌نشيني کرد
و عقب‌نشيني‌شم چيزي نبود جز افزايش حداقل دستمزد
...و توده‌ي عظيم مردم
که واقعاً براي يه نبرد سياسي آماده نبودن
و سال‌ها بود به طور جدي در موردش صحبتي نکرده بودن
ناگهان با يک ارتقاء وضعيت قابل توجه روبرو شدن
يه بخش از آدم‌ها، يعني دو تا سه ميليون
از بين 9 ميليون اعتصابي
نمي‌فهميدن چرا بقيه مي‌خوان جلوتر برن
نمي‌فهميدن چرا مي‌خوايم اعتصاب رو ادامه بديم فکر مي‌کردن هيچ‌کس چيز بيشتري نمي‌خواد
و خيلي سخت شده بود راضي کردنشون که براي هدف ديگه‌اي ادامه بدن
سر در گمي چپ يه واقعيت تلخ بود
هنوز هشت نه، ده روز از شروع جنبش نگذشته، انتقادات شروع شده بود
...همه چيز رو زير سئوال مي‌بردن: جنبش دانشجويي
اين دانشجوها، که طبيعتاً هر از چند گاهي کنار ما توي بعضي تظاهرات شرکت مي‌کردن
،برخوردي تحريک‌آميز داشتن که با درک ما يعني طبقه‌ي کارگر، از مبارزه ناهمگون بود
...يکهو مي‌ديدي با کلاهخود اومدن، يا با چماق
احتمالاً هر کاري‌ام بکني بالاخره در مقايسه با يه کسي داري چپ‌روي مي‌کني
(اخبار روزانه‌ي فرانسه، اکتبر 1948) در شهر سن‌اتيَن، اعتصاب‌کننده‌گان ث ژ ت‌اي
که توسط رفقاي خود در دو نهاد سنديکايي ديگر طرد شده‌اند
با سنگ‌پراني، پرتاب پيچ و مهره و ميله‌هاي آهني به نيروهاي ضدشورش حمله کردند
(كارخانه‌ي رنو در شهر فلن، 7 ژوئن 68) ...از اولش يه سري مشکلات وجود داشت
بايد در نظر داشت که بعضي از کارگرها با دانشجوها قاطي شدن
تا با نيروهاي پليس درگير بشن. در واقع گول خوردن
واقعاً فکر مي‌کردن که دانشجوها براي کمک به اونها اومدن
...البته به اصطلاح دانشجو چون من دانشجوهاي واقعي رو هم ديدم
که به محض اين‌که درگيري پيش اومد، سرشون :رو انداختن پايين و رفتن، در حالي که مي‌گفتن
،ما براي اين به اينجا نيومديم» «اومده بوديم به شما کمک کنيم نه اين‌که بجنگيم
در ضمن بايد از کميته‌هاي هماهنگي و در رأس همه
کميته‌ي سلامت که بسيار دقيق عمل مي‌کردن تشکر کنم
(تشييع جنازه‌ي ژيل توتن، 15 ژوئن 68) كارگرها و دانشجوهاي زيادي اونجا گرد هم اومده بودن
و يه بخشم که جلوي کارخونه تظاهراتي سازمان داده بودن
يکهو در يه چشم به هم زدن پليس‌ها از کارخونه ريختن بيرون
و شروع کردن به تعقيب ما توي مزارع
،يعني تا اونجايي که از شهر خارج شيم و اونجا شروع کردن به پرتاب نارنجک
و ما مجبور بوديم عقب‌نشيني کنيم
بعدازظهر بود که يکي از بچه‌ها رو که از «مولن» ميومد غرق کردن
(فيلم-مقاله» ي مي») يکي از دانشجوها رو. از اتوبوس پياده شدن
و مستقيم به سمت بچه‌ها که جلوشون صف کشيده بودن، گاز شليک کردن
حلقه‌ي محاصره‌شون رو تنگ کردن، بچه‌هام براي اين‌که دستگير نشن، پريدن تو رودخونه‌ي سن
،اونجام نمي‌ذاشتن از آب بيان بيرون يکي‌شون که کلتش رو هم در آورده بود
زجرکشش کردن
با اون جنبش در واقع يه جور انتخابات صورت گرفت
.و نتيجش شکست ما بود اما چرا ما شکست خورديم؟
مي‌دوني؟ خيلي‌ها شک داشتن، مردم مطمئن نبودن-
چي به ملت نشون مي‌دادن؟- مي‌دوني؟ 4-5 تا ماشين سوخته و از اينجور چيزا
،مي‌دونم که تعداد زيادي نبوده اما 4-5 تا تو يک شب
حتي اگه فرداش باز فقط همون 4 تا ماشين بود
اما خيلي چيزها داشتن که تو تلويزيون نشون بدن
و مخاطبشون آدم‌هايي بودن که آروم بودن
و سريع عکس‌العمل نشون نمي‌دادن
اما بي‌دليل پا مي‌ذاشتن به فرار
مثل حلزون فوري مي‌خزيدن تو لاکشون
و همه‌ي اين چيزا باعث وحشتشون مي‌شد
اما با چه منطقي؟ توجه داشته باشيم- که اگه چيزي تو جنبش مي به شدت تهديد شد
بورژوازي بود، نه مردم
آره پول‌دارها بودن، اينو قبول دارم-
اما اونا فکر مي‌کردن که هرج و مرجه
مثلاً نون! آيا تو مغازه‌ها چيزي براي آذوقه باقي خواهد موند، که بتونن بخرن؟
ببين چيز پيچيده‌اي نيست اما فکر مي‌کنم مهمه
نگاه کل فرانسه چي مي‌تونست باشه هر بار که- تلويزيون تصوير ماشين‌هاي سوخته رو نشون مي‌داد؟
آتيش زدن ماشين‌ها، ويرون کردن يه کشور-
،که حتي آلماني‌هام ...،من طرفدارآلماني‌ها نيستم
اما آلماني‌هام حتي، پاريس رو ويران نکردن
حالا اينها ميان شهر رو ويران مي‌کنن
!سوربن رو آتيش زدن، حال آدم رو به هم مي‌زنه
سوربن رو آتيش زدن، همه جا رو آتيش زدن !حال آدم رو به هم مي‌زنه
(آوينيون، ژوئيه‌ي 1968)
جنبش سر آخر دشمن اصلي خودش رو پيدا کرد: ژان ويلار
و به همين مناسبت ،احمقانه‌ترين شعار اون دوران ساخته شد
:دوراني که به هر صورت پر از شور بود
!بژار! ويلار! سا‌لازار
!بژار
!ويلار
!سا‌لازار
!خفه شيد ديگه! مي‌خواد باهامون صحبت کنه
ما هيچ‌وقت- !اجراي «گروه تئاتر زندگي» رو ممنوع نکرديم
اين نمايش سه بار پشت سرهم اجرا شد. بدون هيچ سانسوري
و هيچ‌وقت خواستار ممنوعيت اجراي !گروه تئاتر زندگي» توي سالنِ «کَرم» نشديم»
اين تمام چيزيه که مي‌تونم بگم
!برو بيرون ويلار-
!مرگ بر جشنواره‌ي بورژوايي- !مرگ بر جشنواره‌ي بورژوايي-
تنهايي ويلار رو کاملاً به ياد دارم
،اون موقع‌ها از خودم مي‌پرسيدم پس اون‌هايي که بهشون کمک کرده بود، کجان
،اونهايي که نمايشنامه‌هاشون رو پرده بود و حالا به خاطر اونها زير ضرب بود
مسلماً لحظه‌ي عقب‌گرد بود، لحظه‌ي ناکامي و بالطبع ديوانگي. كه بعضي‌ها براي هميشه توش گير کردن
در عين حال يک وفاداري عجيبي نسبت به روح ماه مي توي اين رفتارها بود
که خودشو تو نااميدي و انتقام کور از بازي‌هاي تاريخ بازنمايي مي‌کرد
،به هر صورت در اون تابستان 68 تاريخ تو آوينيون رقم نخورد
تو پراگ رقم خورد
پايان قسمتِ اول